Marifet ilmine özgü Ehline mahsus
Allah'ın kalp gözlerini açıp sırlarında tecelli ettiği kullar, bu bilgide kendi içlerinden bir şahide, yani kendilerine gönderilmiş peygambere dayanır (özet)
İşaret: sırlarında tecelli ettiği
Allah'ın kalp gözlerini açtığı kulların bilgisi.
Sır diye adlandırıyor
364. Bölümün başlığı "İki Sırrın Menzilinin ve İlahi Gayretin Bilinmesi; o iki sırrı bilen, dünyada ve ahirette rahata erer"dir
İşaret: İki Sırrın Menzilinin
Bir şeyin kendini makul ve mahsusta ikileştirmesi; Âdem/Havva ve zât/ulûhiyet.
Marifet ilmine özgü
Ebu Said el-Harraz'ın 'Allah'ı iki zıddı birleştirmesi özelliğiyle bildim' sözünün anlamı öğrenilir.
İşaret: Allah'ı iki zıddı birleştirmesi özelliğiyle bildim
Harraz'ın sözünün anlamı ve 'O ilktir, sondur, zâhirdir ve bâtındır' ayeti.
Ehline mahsus
bunun büyük bir hata ve zevk sahibi olmamanın delili olduğunu söylüyor (özet)
İşaret: zevk sahibi olmamanın delili
Nebi ile veli farkının meleğin inip inmemesinde sayılmasının zevk sahibi olmamak olarak nitelenmesi.
Sır diye adlandırıyor Marifet ilmine özgü
365. Bölümün başlığı "Rahmet Mertebesinde Makamı ve Hali Varlıklara Gizli Kalan Kimseye Ulaşan Sırların Menzilinin Bilinmesi; Bu Bilgi, Muhammedî Mertebeden Öğrenilir"dir
İşaret: Sırların Menzilinin
Makamı ve hâli varlıklara gizli kalan kimseye ulaşan sırların menzili.
Ehline mahsus Uyarıyor
Bu makamı hal yoluyla tadanı görmediğini, kendisine velilik işinin sonunun (hatimeti emr) tahsis edildiğini ve bunları "Rabbinin nimetini zikret" ayeti ile yüksek himmetli birinin duyması için zikrettiğini ekliyor (özet)
İşaret: yüksek himmetli birinin duyması için
İman ile müşahede arasında kalma makamı ve velilik hatmi.
Marifet ilmine özgü
Şeriatın dışında bir yolla kalbini arındırıp halvete çekilenin elde ettiği bilginin miras bilgisi olmadığını, bunun meleki ruhlardan aldığı bilgilerle sınırlı kaldığını söylüyor (özet)
İşaret: miras bilgisi olmadığını
Şeriat dışı halvetle elde edilen bilginin miras bilgisi sayılmaması.
Marifet ilmine özgü
Böyle bir bilgi keşif sahibinde meydana geldiğinde, artık âlemi 'canlı olan' ve 'canlı olmayan' diye ikiye bölmez. Her şey onun gözünde canlıdır.
İşaret: keşif sahibinde meydana geldiğinde
Keşif sahibinin âlemi canlı/cansız diye bölmemesi.
Marifet ilmine özgü
Allah'ın ona bir grubu vezir yaptığını ve keşif ve müşahedeyle hakikatlere muttali kıldığını (özet)
İşaret: keşif ve müşahedeyle hakikatlere muttali
Mehdi'nin vezirlerinin hakikatlere muttali kılınması.
Açıklamamayı seçiyor
Dost, Mehdi'nin yeryüzünde kalma süresi hakkında kuşkulu olduğunu, bunu Allah'tan talep etmediğini, kendisinin Allah'tan kendisi hakkındaki bilgide sabit kadem olmasını dilediğini söylüyor (özet)
İşaret: bunu Allah'tan talep etmediğini
Mehdi'nin kalış süresinin Dost tarafından talep edilmeyip bilinmemesi.
Açıklamamayı seçiyor
Velilerin makamlarını gizleme talebinin nebilerde bulunmaması (özet)
İşaret: makamlarını gizleme talebinin
Velilerin makamlarını gizleme isteği.
Açıklamamayı seçiyor
Dost'a göre bu tevekkülü, kabul edenlerin azlığı ve idrakteki kusurlar nedeniyle muhakkiklerden kimse açıklamamıştır (özet)
İşaret: muhakkiklerden kimse açıklamamıştır
Beşinci tevekkülün muhakkikler tarafından açıklanmamış olması.
Açıklamamayı seçiyor Uyarıyor
Allah'ın zikrettiğimiz bu yöntemle ayetlerinden birisini gösterdiği insan gördüğünü söylemeli, fakat yöntemi söylememelidir
İşaret: yöntemi söylememelidir
Velinin isrâsında ayet gösterilen kişinin gördüğünü anlatıp yöntemi anlatmaması.
Ehline mahsus
Veli, Allah'ın verdiği misalleri müşahede ederek (özet)
İşaret: Veli Allah'a misaller vermez, aksine Allah'ın verdiği misalleri öğrenir
Velinin Allah'a misal vermeyip Allah'ın verdiği misalleri öğrenmesi.
Marifet ilmine özgü
Sen de âlemden değil, Allah'tan bilgi al!
İşaret: Allah'tan bilgi al
Musa'nın Dost'a öğüdü; zevk ilmi.
Sır diye adlandırıyor
Allah'ın eliyle yazdığı Tevrat'ın niçin tahriften korunmadığına şaşırınca sırrına "Hitabı dinle" deniyor (özet)
İşaret: sırrına "Hitabı dinle" deniyor
Tevrat'ın tahrifden korunmamasının sırrı.
Marifet ilmine özgü
Allah'a hamd olsun, taklitçi değiliz. Bize göre gerçek, Rabbimizin katından iman ve müşahede ettiğimiz gibidir
İşaret: müşahede ettiğimiz
Dost'un taklitle değil iman ve müşahedeyle bilmesi.
Tarif edilemez diyor Sır diye adlandırıyor
daireleri meydana çıkartan ilk daire ortaya çıkan dairede bilinmeden ve idrak edilmeden gizli bir şekilde kalır
İşaret: bilinmeden ve idrak edilmeden gizli bir şekilde kalır
İç içe dairelerde ilk dairenin sonraki dairede gizli kalması.
Tarif edilemez diyor
"Ben O'yum" demenin sınırını belirtiyor: bu zamirin gösterdiği, ben zamirinin gösterdiği değildir ve amaçlanan saf olarak elde edilemez (özet)
İşaret: amaçlanan saf olarak elde edilemez
'Ben O'yum' demenin sınırı.
Sır diye adlandırıyor
Gaybın anahtarını sadece Allah bilebilir
İşaret: Gaybın anahtarını sadece Allah bilebilir
Anlattığının cömertlik hazinelerinin anahtarlarından bir anahtar olması.
Ehline mahsus
Rabbimle bir vaktim vardır ki, ona Rabbimden başkası giremez
İşaret: ona Rabbimden başkası giremez
Hz. Peygamber'in vakti sözü ve Dost'un 'kendimden başkası giremez' eklemesi.
Tarif edilemez diyor
İdrake ulaşmaktan acizliği idrak bir idraktir
İşaret: İdrake ulaşmaktan acizliği idrak bir idraktir
Ebu Bekir'e nispet edilen söz.
Ehline mahsus Tarif edilemez diyor Marifet ilmine özgü
Hakkı müşahedede meydana gelen zevkin ise terimleştirilemeyeceğini söylüyor; Arifler bilir, bildiklerini aktaramazlar (özet)
İşaret: Arifler bilir, bildiklerini aktaramazlar
Hakkı müşahede zevkinin terimleştirilememesi.
Marifet ilmine özgü
Hızır bilgisini böyle bir özel yönden almıştır (özet)
İşaret: özel yönden
Ariflerin 'O'nun benzeri bir şey yoktur' ayetini düstur edinen kalplerine özel yönden bilgi gelmesi.
Tarif edilemez diyor Uyarıyor
zevkî hadiselerin anlatılabileceğini ama tam anlaşılamayacağını söyleyen bir "Vasıl ve Tembih" (özet)
İşaret: zevkî hadiselerin anlatılabileceğini ama tam anlaşılamayacağını
16. vasılın ardından gelen Vasıl ve Tembih.
Ehline mahsus
Allah ehlinden başka iki zıddı birleştirebilecek kimse âlemde yoktur, çünkü onların hakka'l-yakin olarak idrak ettikleri Hak iki zıddı kendinde topladığı gibi arifler de O'nu bilmişlerdir.
İşaret: Allah ehlinden başka iki zıddı birleştirebilecek kimse âlemde yoktur
Hakk'ın iki zıddı birleştirmesi ve ariflerin bunu bilmesi.
Ehline mahsus Marifet ilmine özgü
Keşif ehli Allah hakkında söylenmiş bütün görüşlere, bütün mezheplere, nihale ve milele muttalidir
İşaret: Keşif ehli
Keşif ehlinin bütün görüşlere muttali olması.
Sır diye adlandırıyor Açıklamamayı seçiyor
Hazine gözlere sır perdelerini çeken hazinedir; razı olduğu peygamber dışında kimse Allah'ın gaybını öğrenemez (özet)
İşaret: Hazine gözlere sır perdelerini çeken hazinedir
Adalet hazinesinin gözlere sır perdesi çekmesi; gaybın yalnız razı olunan peygamberce öğrenilmesi.
Açıklamamayı seçiyor Sır diye adlandırıyor
Bu bölüm hakkında konuşmak sözü çok uzatır, çünkü o nurları, karışımları, sırları, birbirine girmeyi, ayrışmayı ve temyizi içerir.
İşaret: sözü çok uzatır
369. Bölümün sırları içerdiği için daha fazla konuşulmaması.
Tarif edilemez diyor Ehline mahsus
İşte Aziz'in yolu budur. O yolu bilmeye Allah'ın yaratıklarından hiç kimsenin ayağı uzanmamıştır
İşaret: hiç kimsenin ayağı uzanmamıştır
Aziz'in yolu olan tenzih yolu.
Tarif edilemez diyor
Biz kendimizi bilmekten acizken Allah'ı bilmekten daha aciziz. Öyleyse Allah'ı bilmek bu acizliği bilmektir. Yoksa O'nu bilmek değildir!
İşaret: Allah'ı bilmek bu acizliği bilmektir
Allah'ı bilmenin acizliği bilmek olması.
Marifet ilmine özgü
hadisin sahih olup olmadığını bizzat Allah'tan öğrenir
İşaret: bizzat Allah'tan öğrenir
Muhammedî kuşatıcılığa varis olanın hadisin sıhhatini Allah'tan öğrenmesi; Ebû Yezîd: 'bilgimizi ölümsüz Diri'den almaktayız'.
Ehline mahsus Marifet ilmine özgü
Hallere varislik ise varisin kendi içinde zevk yoluyla bulduğu şeydir. (özet)
İşaret: zevk yoluyla bulduğu
Kur'an'ın kalbe nüzulünü hissedenin hal mirası; Ebû Yezîd'in 'istizhar' sözü.
Tarif edilemez diyor
âlemde Allah hakkında gerçekleşebilecek bilgi, Hakkın bilinemeyeceğini bilmektir (özet)
İşaret: Hakkın bilinemeyeceğini bilmektir
Amâ bahsinde Allah hakkındaki bilginin bilinemezliği bilmek olması.
Tarif edilemez diyor Ehline mahsus
Arifler "O'nu âlemden ayırmak ister, fakat başaramazlar. O'nu âlemin aynı yapmak isterler, fakat bunu da tam olarak yapamazlar ve aciz kalırlar" (özet)
İşaret: fakat başaramazlar
Ariflerin Hakkı âlemden ayıramaması ve aynı yapamaması.
Tarif edilemez diyor Marifet ilmine özgü
Senin bu müşahedede elde edebileceğin yegâne bilgi, benim takyitte mutlak, yani sınırlılıkta sınırlanmamış olduğumu bilmendir.
İşaret: yegâne bilgi
Müşahedede elde edilecek yegâne bilgi.