Açıklamamayı seçiyor
Bunun niçin böyle olduğunu bilmediğimiz gibi bilinebilir bir şey olup olmadığını da bilmiyoruz... Allah, bunu bilene merhamet etsin!
İşaret: bilinebilir bir şey olup olmadığını da bilmiyoruz
Kabzın on dört fasıl, beş asıl biçimindeki yapısı hakkında Dost'un bilgisinin sınırı.
İşaretle söylüyor Tarif edilemez diyor
Burada derin bir kuyu vardır ki ona kısmen şöyle işaret edebiliriz... Bu ise tasavvurdan uzak dipsiz bir kuyudur
İşaret: kısmen şöyle işaret edebiliriz
Kabz bahsinde derin kuyu imgesiyle kısmen işaret.
Sır diye adlandırıyor Açıklamamayı seçiyor
Süleyman'ın yanındaki arkadaşının bildiği ism-i azam anlatılıyor; ismin kendisi açıklanmıyor. Dost, Süleyman'dan gizlenenin ismin bilgisi değil, onu makamı yüceltmek için kullanmak olduğunu söylüyor. (özet)
İşaret: Süleyman'dan gizlenen şey söz konusu ismin bilgisi değil, makamını yüceltmek amacıyla o bilgiyi kullanmaktı
Süleyman'ın arkadaşının gizli ismi ve ism-i azam; isim zikredilmiyor.
Uyarıyor
Bana tasarruf izni verildi, zariflik olsun diye onu bıraktım
İşaret: tasarruf izni verildi
Şiblî'nin kendisine verilen tasarruf iznini kullanmaktan vazgeçmesi.
Sır diye adlandırıyor İşaretle söylüyor
Elif, kendi kendisinin mukabili olmuştur... Nun ise ikisinin arasında rabıta olmuştur. Bu, Rabbiyle ülfet eden kulun sırrının Elifidir
İşaret: kulun sırrının Elifidir
Elif-Nun-Elif harf mertebeleri.
Marifet ilmine özgü Tarif edilemez diyor
'Allah'ı bildim' dersin. Mârifete ulaşınca, bu kez Allah'ı bilmediğini öğrenirsin. Öyleyse Allah'ı bilmekten acizlik, O'nu bilmektir
İşaret: Allah'ı bilmekten acizlik, O'nu bilmektir
Mârifetin kendi sınırını itirafı.
Marifet ilmine özgü İşaretle söylüyor
Muhammed'e geldiğinde Muhammed bulamazsın. Allah'ı Muhammed suretinde bulur ve O'nu Muhammedî gözle görürsün
İşaret: Allah'ı Muhammed suretinde bulur
Âl-i Muhammed'in serap ve hakikat ayrımı.
Açıklamamayı seçiyor
Tirmizî'nin sorularıyla birlikte vereceğimiz cevaplar da -yeterli olmamakla birlikte- sona erdi... Allah'ın bilgisi geniştir ve bize öğrettikleri bir sınırda durmaz
İşaret: yeterli olmamakla birlikte
155 sorunun cevaplarının kapanışı; verilen cevapların yeterli olmadığı kaydı.
Ehline mahsus Marifet ilmine özgü
Halk kendilerinden Allah'a dönerken, ârifler O'ndan O'na dönerler
İşaret: ârifler O'ndan O'na dönerler
Halkın ve ârifin tövbesinde dönüşün başlangıç noktası.
İşaretle söylüyor Açıklamamayı seçiyor
Tövbe ile mücahede bahisleri arasındaki ara fasılda küçük harflere (Vav, Ya, Elif) rüya vâridiyle kısa dönülüyor; Dost ayrıntıyı harfler bölümünde işlediğini hatırlatıp burada yalnızca kısa bir işaretle geçiyor. (özet)
İşaret: yalnızca kısa bir işaretle geçiyor
Küçük harflerin mertebeleri; ayrıntı başka bölüme havale ediliyor.
İşaretle söylüyor
Ey itaatim! Sen olsaydın, hasret çekerdim / Günahım! Sen olmasaydın, seçilen olmazdım
İşaret: Günahım! Sen olmasaydın, seçilen olmazdım
Âdem'in günah ve itaati birlikte taşıyan sözü.
İşaretle söylüyor Uyarıyor
Cihat etme, çünkü kavga eden / Kendisinde cihat ettiğinin aynıdır
İşaret: Kendisinde cihat ettiğinin aynıdır
Mücahedenin terkini işaret eden beyit.
Marifet ilmine özgü
Kalp ne zaman bütün yaratıklardan boşalır, Hak özü gereği onda ortaya çıkar
İşaret: Hak özü gereği onda ortaya çıkar
Halvetin kalbin boşalması olarak tanımı ve zuhur koşulu.
Ehline mahsus Marifet ilmine özgü
Keşf halveti imkânsızlaştırır. Çünkü insan halvetteyken perdelidir. Keşf olduğunda ise, halvette olmadığını görür
İşaret: Keşf halveti imkânsızlaştırır
Keşf ehli için halvetin gerçekleşmemesi.
İşaretle söylüyor
Allah'ın el-Evvel ve el-Bâtın ismi halveti talep ederken ez-Zâhir ve el-Âhir ismi celveti talep eder. Hangi isim sana hâkim ise, ona uymalısın!
İşaret: Hangi isim sana hâkim ise, ona uymalısın
Halvet ve celvetin isim çiftlerine bağlanması.
Marifet ilmine özgü İşaretle söylüyor
Kimden kaçıyorsun? Başkası mı var ki? ... Artık kaçma ve talebe boyun eğme! Gördüğün her şey: İşte o Allah'tır
İşaret: Gördüğün her şey: İşte o Allah'tır
Firar bahsinin kapanışındaki sorular.
İşaretle söylüyor
Hakk, halvete giren için halvet evine benzer: Halvete giren aranır, fakat bulunamaz, çünkü ev onu perdeler
İşaret: Halvete giren aranır, fakat bulunamaz
Halvet evinin içindekini perdelemesi; heba ve nur ile insan suretinin ortaya çıkışı.
İşaretle söylüyor
Yakınlığın zirvesi perdeyken uzaklığın son noktası da bir perdedir
İşaret: Yakınlığın zirvesi perdeyken
Hicabın hem yakınlığın hem uzaklığın işareti olması.
Tarif edilemez diyor
Biz senden senin vasıtanla perdelendiğimiz gibi sen de bizden zuhurunda perdelendin. Sen bilinmezsin, çünkü biz seni isminden ararız
İşaret: Sen bilinmezsin
Karşılıklı perdelenme; 'Bilgi Allah'ı bilmemektir' (s. 150) cümlesiyle kapanıyor.
Marifet ilmine özgü Tarif edilemez diyor
Bilgi Allah'ı bilmemektir
İşaret: Bilgi Allah'ı bilmemektir
Hicab bölümünün kapanış cümlesi.
Ehline mahsus
Allah'ın sınırlarını koruyanlar Fertlerdir
İşaret: Fertlerdir
Zâti sınırlara riayet edenlerin ayrı bir zümre olarak anılması.
Marifet ilmine özgü
Kalpler, (hükmün kendisinden öğrenileceği) Allah'ın kitabıdır... Müftüler fetva verse bile, fetvayı kalbine sor
İşaret: fetvayı kalbine sor
Kitap-Sünnet-İcma-Kıyas dörtlüsünün metafizik okumasında kalbin kitap olması.
Sır diye adlandırıyor İşaretle söylüyor
Allah, mümkünde zuhur eden iken mümkün O'nun bir mazharıdır
İşaret: mümkün O'nun bir mazharıdır
Aynı dörtlünün metafizik sırrı.
Marifet ilmine özgü
Hak ise kendini 'kendisiyle gördüğün gözün, kendisiyle yürüdüğün ayağın' konumuna indirdi... bu yorumda göz ayaktan daha üstün ve faziletli değildir
İşaret: göz ayaktan daha üstün ve faziletli değildir
Nafile hadisinde göz ve ayağın eşit mazhar olması.
Marifet ilmine özgü
Kul Hakk'ı zikrederse, Hak onun dili olur
İşaret: Hak onun dili olur
Farzın sonucu olarak kulun Hakk'ın dili olması.
İşaretle söylüyor
Bu isim (Allah), nitelenen fakat başkasının nitelenmesinde kullanılmayan bir isimdir. Bütün ilahi isimler bu ismin niteliğiyken o bir nitelik olmaz
İşaret: o bir nitelik olmaz
Allah isminin ilahî seçim kataloğundaki konumu.
İşaretle söylüyor
Bazıları şöyle der: Bütün oluş kuşkudur. Ben de bu kanaatteyim... İnsan kendisini ancak oluştan (ve âlemden) bilebilir
İşaret: Bütün oluş kuşkudur
Vera bahsinde oluşun kuşku olarak tanımı.
Açıklamamayı seçiyor
Vera sahibi de bilinmez. Çünkü vera, sakınmak ve terk etmek demektir... Vera sahibi, sakınmasını gerektiren şeyi söylerse vera makamını ihlal etmiş olur
İşaret: Vera sahibi de bilinmez
Vera sahibinin sakındığı şeyi açıklamaması.
Marifet ilmine özgü
Vera sahibi, muttali olur ve gözü eşyaya düşmez, eşyada Hakk'ın yüzünü görür
İşaret: eşyada Hakk'ın yüzünü görür
Veranın terkinde eşyada Hakk'ı görmek.
İşaretle söylüyor
Bence züht bir makam değildir... Hak bana 'ne istiyorsun' diye nida etti, ben 'istememeyi istiyorum' dedim. Çünkü istenilen ben, isteyen Sensin
İşaret: istenilen ben, isteyen Sensin
Bâyezîd Bistâmî'nin züht paradoksu.
Açıklamamayı seçiyor
Allah kulcağızın diliyle dedi ki / Varlıklara susmak lazımdır... O varlıktır, sadece O vardır / İşte O açık ve hikmetli Hak'tır
İşaret: Varlıklara susmak lazımdır
Susmak makamına dair beyit.
İşaretle söylüyor
Kısmın son bahsinde 'kaimlik' ve beş sayısının kutbu'z-zaman ile ilişkisine değiniliyor; sitenin özeti bu bahsin ayrıntılarının OCR'lı metinde tam netleşmediğini kaydediyor. (özet)
İşaret: ayrıntıları OCR'lı metinde tam netleşmiyor
Kaimlik ve kutbu'z-zaman bahsi (özette ayrıntısız).
Marifet ilmine özgü
Uyku, kulu duyu âlemini görmekten berzah âlemini görmeye götüren bir haldir. Berzah (ve hayal) âlemlerin en kâmilidir ve ondan daha kâmili yoktur
İşaret: berzah âlemini görmeye götüren bir haldir
Uykunun berzah âlemine geçiş olarak tanımı.
Tarif edilemez diyor
Cennet çarşısında dilediğimiz suretlere gireriz. Ailemiz veya tanıdıklarımız bizi yine tanır... Burada akıllar ve akledilir nerededir?
İşaret: Burada akıllar ve akledilir nerededir?
Cennet çarşısında suretten surete girişin akla sığmaması.
İşaretle söylüyor
Ondasın, ama O'nda değilsin!
İşaret: Ondasın, ama O'nda değilsin!
Uyku bölümünün kapanış cümlesi.
İşaretle söylüyor
Korkan, perdeden ve perdenin kalkmasından korkar... perde kalktığında kendi varlığının da ortadan kalkacağından korkar
İşaret: perde kalktığında kendi varlığının da ortadan kalkacağından korkar
Korkunun perdeyle ilişkisi.
Marifet ilmine özgü
Hüznü ise sadece bilgi giderebilir... hüzün bilgiyle birdir
İşaret: hüzün bilgiyle birdir
Hüznün ilacının bilgi olması.
Tarif edilemez diyor
Ne sabahım ne akşamım var, bunlar nitelikle sınırlanan kimse için olabilir, benim niteliğim yoktur
İşaret: benim niteliğim yoktur
Ebû Yezîd'in gülme ve ağlamanın ötesindeki hâli.
Ehline mahsus
Bu bakış ise -latifliği nedeniyle- herkesçe farkına varılmayan ince bir berzah, önceki iki bakışı birleştiren ve iki hükmü sabit kılan şeydir
İşaret: herkesçe farkına varılmayan ince bir berzah
Eşyanın insan için, insanın Hak için yaratılması bakışlarını birleştiren üçüncü bakış.
Tarif edilemez diyor
Şükrün terki, kapalı ve zor bir makamdır... Böyle biri, bir açıdan şükrün terk edeni iken bir açıdan şükür ile nitelenendir
İşaret: kapalı ve zor bir makamdır
Şükrün terki makamının kapalı ve güç anlaşılır oluşu.
Açıklamamayı seçiyor Ehline mahsus Sır diye adlandırıyor Marifet ilmine özgü Tarif edilemez diyor
Burada açıklanamayacak ve sadece Allah'ın öğrettiği kimsenin bilebildiği bir sır vardır
İşaret: Burada açıklanamayacak ve sadece Allah'ın öğrettiği kimsenin bilebildiği bir sır vardır
Ebû Yezîd'in 'Bana ait olmayan bir şeyle yaklaş' (zillet ve yoksulluk) rivayetinin ubûdet bahsindeki sırrı.
Tarif edilemez diyor Uyarıyor
Fikir, ne akla göre ne de dince Hakk'ın zâtını konu edinemez. Çünkü şeriat, Allah'ın zâtı hakkında düşünmeyi yasaklamıştır
İşaret: Hakk'ın zâtını konu edinemez
Tefekkürün Hakk'ın zâtına yönelemeyeceği.
Tarif edilemez diyor
Dost, zikrin terki bahsindeki şiirde işi hakkında hayrete düştüğünü, hayretin Onu bilmemek ve Onun hakkında hayret olduğunu aktarır. (özet)
İşaret: Onu bilmemek ve Onun hakkında hayrettir
Hakk'ı bilmenin hayret olarak ifade edilmesi.
Uyarıyor Ehline mahsus
Allah'a yemin olsun ki, burada bu konuya dikkat çekmemin nedeni, içinde bulunduğum anda merhametin bana baskın gelmesidir. Anlayan mutlu olur; anlamayan anlamadığı için bedbaht olmasa bile mahrum kalır
İşaret: Anlayan mutlu olur; anlamayan anlamadığı için bedbaht olmasa bile mahrum kalır
Ahlâkta kul ile Hak arasındaki ortaklığın perde olmaması konusuna dikkat çekilmesi.
Marifet ilmine özgü
Siz bilgilerinizi ölümlüden ölümlüye (aktarmayla) alıyorsunuz. Biz ise ölümsüz Diri'den alıyoruz
İşaret: Biz ise ölümsüz Diri'den alıyoruz
Velinin bilgiyi doğrudan Allah'tan alması (Ebû Yezîd'e atfedilen söz).
Açıklamamayı seçiyor
O, makamını gizlemeyle memurdur / Zevk ve meşrepte ona yakın olsa bile
İşaret: makamını gizlemeyle memurdur
Risalet sahibinin makamını gizlemekle yükümlü olduğunu söyleyen açılış şiiri.